زمانی که فرم طبیعی پروستات از حالت عادی خارج می‌شود یا اصطلاحا بزرگی خوش خیم پروستات رخ می دهد با علائمی همراه است.

برخی از آقایان در ابتدای این بیماری علائم خاصی تجربه نمی کنند اما به مرور زمان دستگاه ادراری دچار اختلالاتی می‌شود که فرد را از بروز چنین آسیبی مطلع خواهد کرد.

تفاوت میان بزرگی پروستات با سرطان پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات یک تغییر غیرسرطانی محسوب می‌شود که معمولا بعد از ۵۰ سالگی اتفاق می افتد.

سرعت پیشرفت این عارضه بسیار کند است اما ممکن است بخش مرکزی پروستات را تحت تاثیر قرار دهد.

به طور کلی می توان گفت که بزرگی خوش خیم پروستات خطر مرگ ندارد و به هیچ عنوان تبدیل به سرطان نمی‌شود.

تفاوت چشمگیر سرطان پروستات با بزرگی خوش خیم این است که اگر رشد سلول های سرطانی تایید شود به معنی بدخیم بودن بیماری است که معمولا بعد از ۶۰ سالگی اتفاق می افتد.

روند رشد سرطان پروستات کند است اما گاهی می تواند تهاجمی پیشرفت کند.

سرطان پروستات در بخش محیطی این غده اتفاق می افتد و در صورتی که بیماری پیشرفته باشد خطر مرگ برای بیماران وجود دارد.

نشانه های بزرگی پروستات

زمانی که ابعاد و اندازه پروستات از حالت طبیعی خارج می‌شود و پروستات بزرگ تر می‌شود علائم ادراری برای بیماران اتفاق می افتد.

گاهی این علائم با تاخیر رخ می دهد اما درصد قابل توجهی از بیماران چنین علائمی را به صورت مشترک تجربه می کنند.

قطره قطره خارج شدن ادرار

خارج شدن قطره ای ادرار اغلب بر اثر فشاری است که پروستات به مجاری ادراری وارد می کند.

سخت دفع کردن ادرار

با فشاری که همزمان با بزرگ شدن پروستات به مجرای ادرار وارد می‌شود ممکن است مجاری از حد نرمال تنگ تر شده و به همین دلیل شروع جریان ادرار برای بیماران سخت می‌شود.

به گونه ای که فرد نیاز به زور زدن زیاد دارد یا باید مدت زمان زیادی صبر کنند تا دفع ادرار شروع شود.

کم شدن میزان جریان ادرار

جریان کم ادرار یا قطع و وصل شدن آن یکی از مشکلات شایع برای بیماران مبتلا به بزرگی پروستات است.

از آنجایی که مسیر خروج ادرار با بزرگی پروستات تنگ تر می شود چنین تغییراتی دور از انتظار نیست.

وجود بی اختیاری ادرار

برخی از افراد ناخواسته و بر اثر بزرگ شدن پروستات دچار نشت ادرار می‌شوند به ویژه زمانی که احساس فوریت داشته و یا مثانه دچار بیش فعالی می‌شود.

داشتن تکرر ادرار

برخی از بیماران مبتلا به بزرگی پروستات در طی روز بیش از ۸ بار نیاز به تخلیه ادرار دارند.

این میزان نیاز افراد غیر طبیعی است و نشان می دهد که مثانه خیلی سریع پر می‌شود یا هر بار تخلیه ادرار به صورت ناقص اتفاق می افتد.

وجود شب ادراری

از آنجایی که بر اثر انسداد و تنگی پیش آمده در مجاری ادراری مثانه به طور کامل تخلیه نمی‌شود حس دفع ادرار فوری در طی شب افزایش پیدا می کند و یکی از آزاردهنده ترین علائم بزرگی خوش خیم پروستات است.

وجود اضطرار و فوریت دفع ادرار

هرچقدر که بزرگ شدن پروستات پیشرفته تر باشد حس ناگهانی و شدید برای ادرار کردن نیز افزایش پیدا می کند.

داشتن مشکلات کلیوی

زمانی که بزرگی خوش خیم پروستات پیشرفت می کند بر اثر باقی ماندن ادرار ممکن است بازگشت ادرار به کلیه ها باعث مشکلات جدی شود.

در پی چنین اختلالاتی بزرگ شدن کلیه ها، نارسایی کلیه و یا کاهش عملکرد کلیه می تواند یک عارضه بسیار خطرناک باشد.

عواملی که ریسک ابتلا به بزرگی پروستات را افزایش می دهند

نگرانی اکثر آقایان در مورد بزرگ شدن پروستات مسئله کاملاً طبیعی است.

باید بدانید که فاکتورها و عوامل مختلفی وجود دارد که ریسک ابتلا به این تغییرات غیر طبیعی را افزایش می دهد.

بالا رفتن سن فرد

افزایش سن یکی از مهمترین عوامل ایجاد بزرگی خوش خیم پروستات است، بعد از ۴۰ سالگی پروستات شروع به رشد می کند و در حدود ۵۰ سالگی ممکن است بزرگی پروستات به طور محسوس اتفاق بیفتد.

علت اصلی آن تغییرات هورمونی مردان است که با افزایش سن منجر به کاهش تستوسترون و افزایش اثر استروژن می‌شود.

ابتلا به دیابت و یا بیماری های قلبی

ابتلا به بیماری های قلبی یا دیابت می تواند تاثیر منفی بر بزرگ شدن پروستات داشته باشد.

زمانی که مقاومت به انسولین اتفاق می افتد رشد بافت پروستات تحریک می‌شود.

البته دیابت عاملی مهم در به وجود آمدن اختلال در عملکرد مثانه است و علائم ادراری هم تشدید می کند.

ناگفته نماند که اگر بیماری های قلبی اتفاق بیفتد کاهش خونرسانی به پروستات سبب بروز التهاب مزمن و افزایش رشد سلول های آن می‌شود.

وجود سابقه خانوادگی

در بروز بیماری هایی مانند پروستات سابقه خانوادگی نقش بسیار مهمی دارد و ممکن است افراد مستعد علائم آن را از سنین پایین تر تجربه کنند.

داشتن شیوه و سبک زندگی نامناسب

کم تحرکی، چاقی و اضافه وزن یا مصرف زیاد غذاهای پرچرب، فست فودها و خوراکی های حاوی نمک شانس ایجاد بزرگی پروستات را چندین برابر می کند.

تشخیص بزرگی پروستات چگونه انجام می‌شود؟

راهکارهای مختلف و کاربردی برای تشخیص بزرگی پروستات وجود دارد.

متخصصان بر اساس شرایط بیماران و احتمالی که می دهند از روش های مختلف استفاده می کنند و مرحله به مرحله از تکنیک ها و متدهای لازم استفاده خواهند کرد.

شرح حال و بررسی علائم

برای تشخیص بزرگی پروستات ابتدا پزشک متخصصی همچون دکترمحمدرضا معمارجعفری شرح حالی از بیماران خواهد گرفت و سوالاتی در مورد تکرر ادرار، ادرار شبانه، ضعیف شدن جریان ادرار یا بی اختیاری ادراری می پرسند.

معاینه انگشتی پروستات

در این روش معاینه پزشک انگشت خود را از راه مقعد به سمت پروستات هدایت می کند.

اگر پزشک با بافت سفت، نامنظم یا انواع توده مواجه شود ممکن است شرایط را بحرانی در نظر گرفته و سایر روش های تشخیصی را نیز انجام خواهند داد، در صورتی که بافت پروستات نرم و کاملاً صاف باشد جای نگرانی ندارد.

آزمایش خون

زمانی که آزمایش خون با هدف ارزیابی پروستات انجام می‌شود پزشک psa پروتئینی که توسط پروستات تولید می‌شود را اندازه گیری خواهد کرد.

اگر مقدار این پروتئین رو به افزایش باشد و در شرایط پایدار باقی بماند احتمالا ناشی از بزرگی پروستات است اما پزشک خطر بروز سرطان پروستات نیز دقیق تر بررسی خواهد کرد.

آزمایش ادرار

برای تشخیص بزرگی پروستات همه بیماران آزمایش ادرار را انجام می دهند تا اگر عفونت ادراری، وجود خون در ادرار یا مشکلات کلیوی وجود دارد پزشک هر چه سریع تر این فاکتورهای ضروری را بررسی نماید.

سونوگرافی

تصویربرداری از پروستات به اندازه گیری و بررسی حجم آن کمک می کند.

پزشکان برای بررسی بزرگی پروستات سونوگرافی را انجام می دهند تا مقدار ادرار باقیمانده در مثانه را ارزیابی کنند، همچنین می توانند وضعیت کلیه ها را با سونوگرافی شکم یا ترانس رکتال بررسی نمایند.

 چگونه بزرگی پروستات بر روند ادرار تأثیر می‌ گذارد؟

در حالت طبیعی زمانی که مثانه پر می‌شود عضلات مثانه منقبض می‌شوند و مجرای ادراری باز می‌شود در نهایت ادرار با فشار مناسب و پیوسته از مثانه خارج خواهد شد.

اما بعد از بزرگ شدن پروستات مجاری ادراری تحت فشار قرار می گیرند و تنگ‌تر شدن مجاری باعث می‌شود تا مسیر خروج ادرار باریک شود.

در نتیجه چنین تغییراتی افراد متوجه شروع سخت ادرار می‌شوند یا ادرار جریان بسیار ضعیفی دارد یا حتی هنگام خارج شدن دچار قطع و وصل می‌شود.

زمانی که چنین تغییراتی اتفاق می افتد مثانه مجبور است انقباضات قوی تری انجام دهد.

در نتیجه فرد ناچار است که برای تخلیه مثانه از روش هایی مثل زور زدن هنگام ادرار استفاده کند و باعث می‌شود تا عضلات مثانه به تدریج ضعیف تر شود و مشکلات پیوسته اتفاق می افتد.

تفاوت بین علائم بزرگی پروستات و سایر بیماری‌ های ادراری

بسیاری از کسانی که دچار بزرگی پروستات می‌شوند علائم شایع مشکلات ادراری را تجربه می کنند.

این شبهه اتفاق می افتد که این تغییرات به چه علت است و آیا مشکل از سیستم ادراری است یا بزرگی پروستات رخ داده است.

در ادامه مهمترین تفاوت بین بیماری های ادراری و بزرگی پروستات را با هم ارزیابی خواهیم کرد.

بزرگی پروستات

زمانی که پروستات از حد نرمال بزرگ تر می‌شود مشکلات ادراری به شکل ضعیف شدن جریان ادرار رخ می دهد و ممکن است فرد در شروع ادرار کردن دچار مشکل شود.

به مرور زمان فرد دچار تکرر ادرار در شب می‌شود و حس تخلیه ناقص مثانه باعث نگرانی شخص خواهد شد.

مهمترین ویژگی که مشکلات ادراری ناشی از بزرگی پروستات دارد این است که این تغییرات به تدریج اتفاق می افتد اما پیشرونده هستند و معمولاً بدون درد رخ می دهد.

عفونت ادراری

زمانی که عفونت ادراری رخ می دهد افراد سوزش و درد هنگام ادرار کردن را تجربه می کنند، هنگام عفونت در سیستم ادراری علاوه بر تب و لرز، درد زیر شکم یا پهلو نیز رخ می دهد.

تفاوت اصلی این بیماری اداری با مشکلات ادراری ناشی از پروستات این است که معمولا چنین عوارضی به طور ناگهانی اتفاق می افتد و همراه با درد و سوزش فراوان است.

تأثیر بزرگی پروستات بر کیفیت زندگی

افراد مبتلا به بزرگی پروستات دائم درگیر مسائل ادراری هستند و در هر شرایطی نیاز دائمی به دستشویی خواهند داشت.

این دسته از بیماران گاهاً با فوریت ادرار مواجه می‌شوند و اضطراب نرسیدن به سرویس بهداشتی می تواند سلامت روانی آنها را تحت فشار قرار دهد.

علائم هشداردهنده برای مراجعه به پزشک در مورد پروستات

اگر به هر دلیلی و در هر شرایطی متوجه می‌شوید که در تخلیه کامل ادرار ناتوان هستید یا حبس ادراری اتفاق افتاده است باید به صورت اورژانسی به پزشک مراجعه کنید.

مواردی مثل وجود خون در ادرار یا خون در مایع منی، درد، سوزش و یا تب بالا، درد زیر شکم، بی اختیاری شدید و شدت گرفتن سایر علائم از جمله فاکتورهایی هستند که به محض مشاهده آنها باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.