پروستات غده ای کوچک در بدن آقایان است که در زیر مثانه و جلوی راست روده قرار می گیرد.

سرطان پروستات یک بیماری نسبتا شایع است که بر اثر تغییرات غیرطبیعی در سلول های پروستات ایجاد می‌شود.

اگر کنترل رشد سلول ها از حالت طبیعی خارج شود توده هایی در پروستات تشکیل می‌شود که حتی رشد آهسته آنها می تواند اختلالات گسترده ای را ایجاد کند.

سرطان پروستات چیست؟

سرطان پروستات یک بیماری خطرناک برای آقایان است.

زمانی که سلول های سرطانی در این غده شروع به رشد می کنند وجود توده های کوچک و بزرگ می تواند سلامت و عملکرد بدن را به طور کلی مختل کند.

سرطان پروستات بیماری است که به آهستگی شروع می‌شود و در آقایان بالای ۵۰ سال بیشتر دیده می‌شود.

سرطان پروستات در مراحل اولیه علامت و نشانه خاصی ندارد اما به مرور زمان با پیشرفت بیماری می تواند در استخوان ها و سایر اندام ها گسترش پیدا کند.

سرطان پروستات چقدر شایع است؟

بسیاری از آقایان با شروع دوره میانسالی با این نگرانی مواجه می‌شوند که مبادا به مرور زمان دچار بیماری پروستات یا سرطان پروستات شوند.

آمارها نشان می دهد که سرطان پروستات دومین سرطان شایع آقایان در سراسر جهان است.

سالانه حدود ۱.۴ میلیون مورد جدید از افراد مبتلا به سرطان پروستات ثبت می‌شود.

به طور کلی در سراسر دنیا سومین عامل مرگ و میر در آقایان سرطان پروستات است.

در مورد ایجاد سرطان پروستات و احتمال بروز آن در آقایان عوامل مختلفی وجود دارد که می تواند شانس ابتلا به این بیماری را افزایش دهد.

معمولا با افزایش سن یا منطقه جغرافیایی افراد ممکن است خطر بروز این سرطان نیز افزایش پیدا کند.

بنابراین نمی توان احتمال بروز این بیماری را برای همه افراد یکسان دانست بلکه باید عوامل مختلف را در نظر داشت.

علت‌های ابتلا به سرطان پروستات

مهمترین علل ایجاد سرطان پروستات عبارتند از:

افزایش سن

یکی از مهمترین دلایل ایجاد بیماری های پروستات و سرطان پروستات افزایش سن است.

افزایش سن شرایطی را در بدن ایجاد می کند که ممکن است بعد از پنجاه سالگی افراد تجربه این بیماری را داشته باشند.

معمولا در سنین بعد از چهل و پنج سالگی سرطان پروستات در افراد مستعد این بیماری شایع است.

سابقه خانوادگی و ژنتیک

اگر در بستگان نزدیک و درجه یک این بیماری وجود داشته باشد خطر بروز آن در نسل های بعدی دو تا سه برابر بیشتر است.

البته برخی از افراد بر اثر جهش های ژنتیکی به سرطان پروستات مبتلا می‌شوند.

هورمون های مردانه

یکی از دلایل رشد سلول های سرطانی در پروستات هورمون های مردانه است.

اگر هورمون های مردانه مثل تستوسترون در سطح بالایی باقی بماند حساسیت بیشتر به این هورمون ها می تواند باعث بروز چنین بیماری در آقایان شود.

نژاد

یکی از فاکتورهای موثر بر رشد سلول های سرطانی در پروستات، نژاد افراد است.

کسانی که آفریقایی تبار هستند چندین برابر بیش از دیگران در معرض سرطان پروستات قرار می گیرند در حالی که این بیماری در مردان آسیایی شیوع کمتری دارد.

رژیم غذایی و سبک زندگی

از علل موثر بر بروز این بیماری باید به مصرف بیش از حد چربی حیوانی و گوشت قرمز اشاره کرد.

اگر مقدار مصرف سبزیجات، فیبر و میوه در رژیم غذایی آقایان محدود باشد احتمال رشد سلول های سرطانی در پروستات نیز وجود دارد.

البته علت این بیماری گاها به چاقی و کم تحرکی فرد باز می گردد.

عوامل محیطی

آقایانی که به واسطه شغل و فعالیت خود دائما در معرض مواد شیمیایی یا سموم هستند ممکن است خیلی زود به سرطان پروستات مبتلا شوند.

شواهد نشان می دهد که قرار گرفتن های طولانی مدت در آلودگی های محیطی شانس ایجاد این بیماری و این تغییرات غیرطبیعی را افزایش خواهد داد.

علائم سرطان پروستات

در ادامه به بررسی علائم شایع و جدی سرطان پروستات می‌پردازیم.

علائم اولیه سرطان پروستات

در شروع بیماری سرطان پروستات بسیاری از افراد هیچ گونه علائمی تجربه نمی کنند اما به مرور زمان علائم خفیف ادراری را مشاهده کرده که با مشکل در شروع ادرار پدیدار می‌شود.

این افراد به مرور زمان متوجه ضعیف یا قطع شدن جریان ادرار می‌شوند و یا در طی شبانه روز به ویژه هنگام شب تکرر ادرار برای آنها رخ می دهد.

از علائم اولیه بیماری های پروستات به ویژه سرطان باید عدم تخلیه کامل مثانه اشاره کرد، ضمن اینکه ممکن است درد یا سوزش خفیف هنگام ادرار کردن اتفاق بیفتد.

دیگر علائم سرطان پروستات

زمانی که بیماری های پروستات به ویژه سرطان درمان نمی‌شود رفته رفته علائم آن نیز تشدید خواهد شد.

به گونه ای که افراد علائم موضعی شدیدتری مثل وجود خون در ادرار و مایع منی را تجربه می کنند.

حتی ممکن است به مرور زمان درد یا فشار در لگن، کشاله ران یا بخش پایینی شکم باعث اختلالات گسترده در بدن شود.

از علائم جدی تر سرطان پروستات باید به دردهای استخوانی و حتی شکستگی غیرطبیعی استخوان ها اشاره کرد.

ممکن است این افراد به مرور زمان تورم غیرطبیعی در اندام های تحتانی مشاهده کرده و کاهش وزن غیرقابل توجیه را تجربه می کنند.

از علائم پیشرفته سرطان پروستات باید به کم خونی شدید، خستگی مفرط و به ضعف عمومی اشاره کرد.

چه افرادی در معرض خطر سرطان پروستات هستند؟

نگرانی آقایان بعد از شروع سنین میانسالی بابت ابتلا به پروستات کاملا طبیعی است.

باید بدانید که گروه های خاصی از افراد به طور طبیعی بیش از دیگران در معرض سرطان پروستات هستند.

سابقه خانوادگی و ژنتیک نقش مهمی در بروز این دسته از بیماری ها دارد به گونه ای که اگر در بستگان درجه یک مثل پدر یا برادر فردی به بیماری های پروستات مبتلا باشد خطر ابتلا به سرطان پروستات دو تا سه برابر در سایر اعضای خانواده افزایش خواهد یافت.

بیماری های پروستات بعد از پنجاه سالگی اتفاق می افتد اما بعد از شصت و پنج سالگی خطر بروز سرطان پروستات نیز افزایش خواهد یافت.

نژاد افراد در بروز بیماری پروستات به ویژه سرطان نقش دارد، معمولا شیوع و شدت این بیماری در مردان آفریقایی بیشتر است در حالی که در افراد سفیدپوست این بیماری با شیوع متوسط و در مردان آسیایی کمترین میزان ابتلا را دارد.

اگر افراد سبک زندگی ناسالم داشته باشند و به طور مرتب از گوشت قرمز و چربی های حیوانی استفاده کنند احتمالا در سنین میانسالی در معرض سرطان پروستات قرار خواهند گرفت. مصرف کم میوه، سبزیجات و فیبر و حتی چاقی و کم تحرکی شانس ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.

ضمن اینکه اگر افراد از سیگار استفاده کنند ممکن است در معرض سرطان پیشرفته پروستات قرار بگیرند.

اختلالات هورمونی نقش مهمی در بروز سرطان پروستات دارد، اگر میزان هورمون تستوسترون در بدن آقایان بالا بماند و این عدم تعادل پایدار باشد سلول های سرطانی رشد بیشتری خواهند داشت و سلامت فرد را به خطر می اندازند.

روش‌های تشخیص سرطان پروستات

در ادامه روش های تشخیص سرطان پروستات را بررسی می‌کنیم.

 آزمایش خون

اولین و مهمترین روش برای تشخیص سرطان پروستات انجام آزمایش خون است.

در این آزمایش پزشکان غربالگری های دقیقی را انجام می دهند تا متوجه شوند که آیا اختلال پیش آمده مربوط به بزرگی خوش خیم پروستات است یا عفونت و رشد سلول های سرطانی اتفاق افتاده است.

معاینه دیجیتال رکتال

روشی دیگر برای تشخیص سرطان پروستات ارزیابی با دست است.

پزشک از راه مقعد انگشت خود را به سمت پروستات هدایت می کند و اگر بافت سفت غیرطبیعی، ناهنجاری یا بزرگ شدن پروستات را تشخیص دهند سایر آزمایشات صورت می پذیرد.

تصویربرداری با MRI

در صورتی که در سایر روش های تشخیصی پزشک متخصص مانند دکتر محمدرضا معمارجعفری موارد مشکوکی مشاهده کند برای تصویربرداری دقیق تر ام آر آی انجام خواهد شد.

با این روش تصویربرداری پزشک محل نمونه برداری را هم تعیین کرده و با انجام بیوپسی آزمایشات دقیق تری انجام می پذیرد.

نمونه برداری

یکی دیگر از روش های تشخیصی برای ارزیابی سرطان پروستات است بیوپسی است.

به نوعی می توان گفت که دقت این روش آنقدر زیاد است که می توان تشخیص قطعی در مورد این بیماری را عنوان کرد.

در این مورد پزشک نمونه ای از بافت پروستات را برداشته و مورد آزمایش قرار می دهند و وجود سلول های سرطانی در این نمونه برداری مشخص خواهد شد.

روش‌های درمان سرطان پروستات

اولین اقدام در مورد درمان سرطان پروستات تجویز داروهایی است که باعث کنترل رشد بیماری می‌شود.

این داروها معمولا به صورت هدفمند تجویز می‌شوند و باعث افزایش ایمنی بدن در برابر بیماری خواهد شد.

در صورتی که پزشک صلاح بداند و بیماری در مرحله ی پیشرفته باشد شیمی درمانی توصیه می‌شود.

البته گاهی پزشکان برای کاهش میزان هورمون تستوسترون در بدن آقایان و جلوگیری از عود بیماری هورمون درمانی را انجام می دهند.

توصیه می‌شود برای پاکسازی سریع تر بدن از سلول های سرطانی پرتو درمانی یا جراحی انجام پذیرد.

پیشگیری از سرطان پروستات

• غربالگری منظم بعد از ۴۵ سالگی
• تغذیه سالم
• فعالیت بدنی منظم
• کنترل وزن و کاهش وزن اضافه
• ترک سیگار و الکل
• درمان و کنترل بیماری های زمینه ای

پرسش‌های متداول درباره سرطان پروستات

در این بخش به سوالات متداول در مورد سرطان پروستات پاسخ می‌دهیم.

آیا سرطان پروستات کشنده است؟

سرطان پروستات می‌تواند کشنده باشد اما این اتفاق برای همه بیماران رخ نمی دهد.

اگر بیماری در مراحل پیشرفته تسخیص داده شود و درمان به موقع صورت نپذیرد احتمال خطر مرگ برای بیماران وجود دارد.

آیا PSA بالا همیشه نشانه سرطان است؟

افزایش مقدار psa همیشه مرتبط با سرطان پروستات نیست.

بلکه گاهی بزرگی خوش خیم پروستات، عفونت، التهاب، انجام ورزش های سنگین یا افزایش سن می تواند باعث افزایش این فاکتور شود.

بهترین روش درمان سرطان پروستات چیست؟

تمام روش هایی که برای درمان پروستات انجام می پذیرد به نوعی کاربردی و مهم هستند.

پزشکان بر اساس شرایط بیماران و روند پیشرفت بیماری بهترین اقدام درمانی را انجام خواهند داد.