آریتمی قلبی یا اختلال در ریتم و ضربان قلب بر اثر کارکرد نامناسب سیگنال های الکتریکی قلب رخ می دهد.
این نارسایی قلبی معمولا بر اثر استرس، فشارهای عصبی یا بیماری های زمینه ای قلب و عروق ممکن است آریتمی قلبی اتفاق بیفتد.
آریتمی یک ریتم به شدت نامنظم و غیر طبیعی می باشد و بسیاری از افراد بعد از تجربه این حالت احساس درد بسیار شدیدی را در قفسه سینه داشته و حال آنها به طور ناگهانی تغییر می کند.
آریتمی به معنی کارکرد کند یا تند قلب است که معمولاً بدون هیچ نشانه ای به طور ناگهانی رخ می دهد.
همه ما در دوره های مختلف و در صورت مواجهه با اتفاقات متفاوت آریتمی قلبی را تجربه کرده ایم و در اکثر مواقع هیچ نوع خطری نداشته و وضعیت قلب سریعاً به حالت پایدار می رسد.
آریتمی قلبی زمانی نگران کننده میشود که تپش های قلب نامنظم شده و در شرایط غیر عادی و برای مدت طولانی این تغییر ادامه پیدا می کند.
در حالت عادی قلب با ریتم سینوسی تپش دارد، این ریتم از گره سینوسی در دهلیز آغاز شده و پس از انتقال به گره دهلیزی بطنی در بطن ها منتشر میشود.
زمانی که آریتمی قلبی اتفاق می افتد می تواند قسمت های مختلف قلب را درگیر کند و البته برخی آریتمی را در حد متوسط و برخی در حد بسیار شدید تجربه می کنند.
گاهی اوقات اگر بر اثر آسیب دیدگی بخشی از قلب مانند دریچه میترال یا شاهرگ آئورت، تپش هماهنگ قلب دچار مشکل شود، نه تنها پمپاژ خون نامنظم میشود بلکه بیمار ضربان های کاملاً نامنظم و غیر عادی را به وضوح احساس می کند.
انواع آریتمی قلبی
شاید تصور کنید که آریتمی قلبی همان ضربان نامنظم قلب است، اما پژوهش ها و تحقیقات گسترده در این مورد باعث شد تا پزشکان بتوانند آریتمی را دسته بندی کنند.
در ادامه انواع مختلف آریتمی را برایتان شرح خواهیم داد تا در مورد این اختلال شایع اطلاعات بیشتری داشته باشید.
تاکیکاردی
در حالت طبیعی ضربان قلب یک فرد سالم در حالت استراحت بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در هر دقیقه است.
آریتمی زمانی اتفاق می افتد که ضربان قلب در همین حالت و در همین زمان بیش از ۱۰۰ ضربه باشد و نشان می دهد که قلب با ضربان بیشتر از حد نرمال مواجه است.
برادیکاردی
زمانی که ضربان قلب بیماران از ۶۰ ضربه در دقیقه کاهش پیدا می کند به این معناست که قلب با کارکرد پایین تر از حد نرمال مواجه شده که اصطلاحا به آن برادیکاردی می گویند.
با این حال باید بدانید که داشتن ضربان بیشتر یا کمتر از حالت نرمال همیشه به معنی وجود بیماری های قلبی نیست.
گاهی حین ورزش ضربان قلب افزایش پیدا می کند تا بتواند به بافت های مختلف بدن اکسیژن رسانی کافی انجام شود.
هنگام خواب و استراحت ضربان قلب کاهش پیدا می کند و بدن در یک حالت ساکن و نرمال قرار خواهد گرفت.
علائم آریتمی قلبی
آریتمی قلبی به تغییر در ریتم طبیعی ضربان قلب گفته میشود و میتواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد.
شناخت علائم این اختلال اهمیت زیادی دارد، زیرا برخی انواع آریتمی میتوانند منجر به مشکلات جدی قلبی شوند.
در ادامه، مهمترین علائم آریتمی قلبی را بررسی میکنیم.
تپش قلب (Palpitations)
تپش قلب یکی از شایعترین علائم آریتمی است.
فرد ممکن است احساس کند قلبش سریع، نامنظم یا حتی جهشدار میزند.
این حالت معمولاً هنگام فعالیت یا استرس تشدید میشود و گاهی بدون دلیل خاصی ظاهر میگردد.
سرگیجه و سبکی سر
کاهش یا اختلال در جریان خون ناشی از آریتمی ممکن است باعث سرگیجه یا سبکی سر شود.
این علامت معمولاً با ایستادن ناگهانی یا فعالیت شدید ظاهر میشود و گاهی پیشنشانهای از افت فشار یا مشکلات جدیتر قلبی است.
تنگی نفس و خستگی
آریتمی میتواند کارایی پمپاژ قلب را کاهش دهد و در نتیجه تنگی نفس یا خستگی مفرط ایجاد شود.
حتی فعالیتهای روزمره ممکن است باعث احساس کمبود انرژی و نفستنگی شود و نیاز به بررسی فوری دارد.
درد یا فشار قفسه سینه
برخی انواع آریتمی، بهویژه آنهایی که با ایسکمی قلبی همراهاند، باعث درد یا فشار در ناحیه قفسه سینه میشوند.
این علامت میتواند به بازو، فک یا پشت منتشر شود و تشخیص سریع آن برای جلوگیری از عوارض جدی اهمیت دارد.
غش یا از دست دادن هوشیاری
در موارد شدید، آریتمی میتواند جریان خون به مغز را کاهش دهد و باعث غش یا از دست دادن هوشیاری شود.
این حالت نیازمند مراقبت اورژانسی است و میتواند نشانهای از آریتمی خطرناک باشد.
عوامل موثر بر ایجاد آریتمی قلبی
اگر در سابقه خانوادگی افراد، درمان بیماری های قلبی از جمله آریتمی وجود داشته باشد احتمال اینکه در نسل های بعدی آسیب مشابه ایجاد شود بسیار زیاد است.
آریتمی قلبی زمانی رخ میدهد که جریان الکتریکی قلب دچار اختلال شود و ضربان قلب بهصورت غیرطبیعی تند، کند یا نامنظم شود.
یکی از شایعترین دلایل، بیماریهای قلبی مانند نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونر یا آسیب عضله قلب است که مسیر طبیعی هدایت الکتریکی را مختل میکنند.
عوامل دیگر شامل اختلالات الکترولیتی مثل کمبود یا اضافه پتاسیم و کلسیم، فشار خون بالا و بیماریهای تیروئید هستند که میتوانند ریتم قلب را تغییر دهند.
ژنتیک و سابقه خانوادگی نقش مهمی در افزایش احتمال بروز آریتمی دارند.
عوامل سبک زندگی مانند مصرف زیاد کافئین، دخانیات، الکل و استرس نیز میتوانند زمینهساز شروع حملات آریتمی باشند.
در برخی موارد، آریتمی ممکن است بدون دلیل واضح ایجاد شود، که به آن آریتمی ایدیوپاتیک گفته میشود.
شناخت علت و کنترل عوامل خطر، کلید پیشگیری و درمان مؤثر است.
پیشگیری از آریتمی قلبی
پیشگیری از آریتمی قلبی نقش مهمی در حفظ سلامت قلب و کاهش خطر بروز عوارض جدی دارد.
نخستین گام، کنترل بیماریهای زمینهای است.
افرادی که دچار فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر یا نارسایی قلبی هستند، با مدیریت این شرایط میتوانند احتمال بروز آریتمی را کاهش دهند.
تغییرات سبک زندگی نیز اهمیت زیادی دارد.
کاهش مصرف دخانیات، الکل و کافئین، رعایت رژیم غذایی سالم سرشار از میوه، سبزیجات و غلات سبوسدار و محدود کردن چربیهای اشباع، به حفظ ریتم طبیعی قلب کمک میکند.
فعالیت بدنی منظم و سبک مانند پیادهروی یا دوچرخهسواری سبک موجب تقویت عملکرد قلب و کاهش استرس میشود.
کنترل استرس و اضطراب با روشهایی مانند مدیتیشن، یوگا یا تنفس عمیق نیز میتواند نقش موثری در پیشگیری از آریتمی داشته باشد.
در برخی افراد، پیگیری منظم با متخصص قلب و عروق و انجام تستهای دورهای مانند نوار قلب یا اکوکاردیوگرافی، امکان شناسایی زودهنگام تغییرات ریتم قلب را فراهم میکند.
با رعایت این اقدامات پیشگیرانه، خطر بروز آریتمی قلبی کاهش یافته و سلامت طولانیمدت قلب تضمین میشود.
چگونه آریتمی قلبی را درمان کنیم؟
برای درمان آریتمی قلبی چندین روش مختلف وجود دارد که بسته به شدت بیماری و شرایط فرد، پزشک مناسبترین راهکار را انتخاب میکند.
ترکیب دارو، تغییر سبک زندگی و مدیریت بیماریهای زمینهای معمولاً بهترین نتیجه را به همراه دارد.
دارو درمانی آریتمی قلبی
یکی از رایجترین روشها، دارو درمانی است که شامل داروهای کنترل کننده ضربان قلب و داروهای ضد آریتمی میشود.
این داروها ریتم قلب را به حالت طبیعی بازمیگردانند و از تشدید آریتمی جلوگیری میکنند. در برخی موارد، پزشک داروهای ضد انعقاد خون را تجویز میکند تا از تشکیل لخته و انسداد عروق جلوگیری شود.
اگرچه ممکن است عوارضی مانند خونریزی، ناراحتی معده، سرگیجه یا سردرد ایجاد شود، اما این خطرات معمولاً کمتر از خطرات ناشی از آریتمی هستند.
پیگیری منظم و مشاوره با متخصص قلب و عروق مانند دکتر محمدرضا معمارجعفری در این مسیر اهمیت زیادی دارد.
دستگاه پیسمیکر و دفیبریلاتور
در مواردی که آریتمی قلبی شدید باشد یا خطر بروز اختلالات جدی ریتم مانند فیبریلاسیون بطنی یا ایست قلبی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است یک دستگاه کاشتهشدنی داخل قلب یا زیر پوست بیمار نصب کند.
این دستگاهها قادر هستند ریتم قلب را تشخیص دهند و در صورت نیاز، ضربه الکتریکی یا شوک کنترلشده برای بازگرداندن ضربان طبیعی به قلب ارسال کنند.
استفاده از این روش میتواند از بروز عوارض شدید قلبی پیشگیری کند و ایمنی بیمار را افزایش دهد.
ابلیشن کاتتر (Catheter Ablation)
ابلیشن کاتتر یکی از روشهای پیشرفته و کمتهاجمی برای درمان آریتمی است.
در این روش، پزشک با هدایت کاتتر به داخل قلب و اعمال انرژی حرارتی، سرما یا جریان الکتریکی مسیرهای نادرست هدایت ضربان قلب را تخریب میکند.
هدف از این کار، از بین بردن ریشه آریتمی و تثبیت ریتم قلب است.
در بسیاری از بیماران، نتایج ابلیشن نسبت به دارودرمانی مؤثرتر است و احتمال بازگشت آریتمی کاهش مییابد.
کاردیورژن الکتریکی (Electrical Cardioversion)
زمانی که آریتمیهایی مانند فیبریلاسیون دهلیزی یا تپش قلب مقاوم رخ دهند، کاردیورژن الکتریکی میتواند گزینه درمانی مناسبی باشد.
در این روش، پزشک با ارسال شوک کنترلشده به قلب، ضربان قلب را به ریتم طبیعی بازمیگرداند.
معمولاً این درمان همراه با دارو و نظارت دقیق پزشکی انجام میشود تا ایمنی بیمار حفظ شده و بازگشت آریتمی به حداقل برسد.
تغییر سبک زندگی
کنار گذاشتن الکل، مواد مخدر و تنباکو میتواند به تثبیت ریتم قلب کمک کند.
کنترل بیماریهای زمینهای مانند فشار خون، دیابت و آپنه خواب از اهمیت ویژهای برخوردار است.
کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن و انجام فعالیت ورزشی منظم و سبک باعث بهبود عملکرد قلب و کاهش شدت آریتمی میشود.
مدیریت عوامل محیطی و روانی
کاهش استرس و اضطراب از طریق تکنیکهای آرامسازی مانند مدیتیشن و تنفس عمیق نیز میتواند تاثیر چشمگیری در کاهش بروز حملات آریتمی داشته باشد.
ایجاد محیط زندگی سالم و پایدار به همراه رعایت برنامه غذایی مناسب، مصرف فیبر و چربیهای مفید، جریان خون و ریتم قلب را بهبود میبخشد.
عوارض آریتمی قلبی
آریتمی قلبی میتواند خطرات جدی برای سلامت قلب و بدن ایجاد کند، به ویژه اگر درمان به موقع انجام نشود.
یکی از مهمترین عوارض، ایست قلبی و حمله قلبی است که در موارد شدید آریتمی ممکن است رخ دهد و نیازمند مراقبت فوری است.
اختلال در ریتم قلب میتواند باعث کاهش کارایی پمپاژ خون شود و به تدریج نارسایی قلبی ایجاد کند.
سکته مغزی و لخته خون
برخی انواع آریتمی، به ویژه فیبریلاسیون دهلیزی، با افزایش خطر تشکیل لخته خون در قلب همراه هستند.
این لختهها میتوانند به مغز منتقل شوند و سکته مغزی ایجاد کنند.
بنابراین کنترل ریتم قلب و استفاده از داروهای ضد انعقاد، نقش مهمی در پیشگیری از این عوارض دارد.
خستگی و کاهش کیفیت زندگی
آریتمی باعث تنگی نفس، سرگیجه و خستگی مداوم میشود و فعالیتهای روزمره بیمار را تحت تأثیر قرار میدهد.
این وضعیت میتواند کیفیت زندگی را کاهش دهد و فرد را از انجام امور روزمره باز دارد.
اضطراب و مشکلات روانی
مشاهده علائم غیرمعمول قلبی باعث اضطراب و استرس میشود که خود میتواند شدت آریتمی را تشدید کند.
پیگیری منظم با متخصص قلب و عروق و درمان به موقع، کلید کاهش این عوارض و حفظ سلامت بلندمدت قلب است.
درمان آریتمی قلبی در غرب تهران
در غرب تهران، بیماران قلبی میتوانند برای درمان آریتمی قلبی از خدمات تخصصی کلینیکهای قلب و عروق بهرهمند شوند.
درمان آریتمی بسته به نوع و شدت اختلال شامل دارودرمانی، تغییر سبک زندگی، کاردیورژن الکتریکی، ابلیشن کاتتر و در موارد شدید، پیچیدهترین روشهای درمانی است.
انتخاب روش مناسب با توجه به شرایط بیمار و سابقه پزشکی او انجام میشود.
داروهای کنترلکننده ضربان قلب و ضد آریتمی، از پایههای اصلی درمان هستند و در کنار آن، اصلاح سبک زندگی شامل کاهش مصرف الکل، تنباکو و مواد محرک، کنترل بیماریهای زمینهای مانند فشار خون و دیابت و انجام ورزش سبک، نقش مهمی در بهبود وضعیت قلب دارد.
یکی از متخصصان با تجربه در درمان آریتمی در غرب تهران، دکتر محمدرضا معمارجعفری، متخصص قلب و عروق است که با بررسی دقیق وضعیت بیمار و ارائه درمان متناسب، به تثبیت ریتم قلب و کاهش عوارض ناشی از آریتمی کمک میکند.
مراجعه به کلینیکهای معتبر و پیگیری منظم درمان، علاوه بر بهبود علائم، از عوارض جدی آریتمی مانند ایست قلبی و سکته پیشگیری میکند و سلامت بلندمدت قلب را تضمین مینماید.
بهترین روش درمان آریتمی
بهترین روش درمان آریتمی قلبی به نوع، شدت و علت اختلال بستگی دارد.
در بسیاری از بیماران، دارو درمانی با داروهای ضد آریتمی و کنترلکننده ضربان قلب اولین و موثرترین مرحله درمان است.
این داروها ریتم قلب را تنظیم کرده و از بروز حملات شدید جلوگیری میکنند.
در مواردی که دارو پاسخگو نباشد یا آریتمی شدید باشد، روشهای پیشرفته مانند ابلیشن کاتتر یا کاردیورژن الکتریکی به کار میروند.
ابلیشن با تخریب مسیرهای نادرست هدایت ضربان، ریشه آریتمی را هدف قرار میدهد و نتایج طولانیمدت خوبی دارد.
کاردیورژن الکتریکی نیز با ارسال شوک کنترلشده، ضربان قلب را به ریتم طبیعی بازمیگرداند.
در کنار این روشها، تغییر سبک زندگی سالم، کنترل بیماریهای زمینهای و کاهش عوامل خطر مانند استرس، الکل و دخانیات، نقش مهمی در تثبیت نتایج درمان و پیشگیری از عود آریتمی دارد.
بهترین روش معمولاً ترکیبی از دارو، درمان تخصصی و اصلاح سبک زندگی است.
تجربه افراد از درمان آریتمی قلبی
بسیاری از بیماران پس از شروع درمان آریتمی قلبی، تغییرات مثبت قابل توجهی در کیفیت زندگی خود تجربه میکنند. افرادی که دارو درمانی را شروع کردهاند، اغلب گزارش میدهند که تپش قلب، سرگیجه و خستگی آنها کاهش یافته و فعالیتهای روزمره برایشان آسانتر شده است.
در موارد پیشرفتهتر که از روشهایی مانند ابلیشن کاتتر یا کاردیورژن الکتریکی استفاده شده، بیماران از بهبود سریع ریتم قلب و کاهش دفعات حملات آریتمی خبر میدهند. همراه با دارو و مراقبتهای پزشکی، تغییر سبک زندگی سالم مانند ورزش سبک، رژیم غذایی مناسب و کنترل استرس، تاثیر چشمگیری در تثبیت نتایج دارد.
برخی بیماران غرب تهران تجربه موفقیتآمیز درمان خود را با دکتر محمدرضا معمارجعفری، متخصص قلب و عروق داشتهاند، جایی که پیگیری منظم و بررسی دقیق وضعیت قلب، به بهبود علائم و کاهش عوارض آریتمی کمک کرده است.
به طور کلی، تجربه بیماران نشان میدهد که رعایت دقیق دستورات پزشک و پایبندی به سبک زندگی سالم، کلید موفقیت در مدیریت آریتمی قلبی است.
هزینه درمان آریتمی قلبی در غرب تهران
هزینه درمان آریتمی قلبی در غرب تهران به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع آریتمی، روش درمان انتخابی و نیاز به دارو یا اقدامات تخصصی مانند ابلیشن کاتتر یا کاردیورژن الکتریکی.
روش دارویی معمولاً هزینه کمتری دارد و شامل خرید داروهای کنترلکننده ضربان قلب و ضد آریتمی میشود.
در مواردی که نیاز به روشهای پیشرفتهتر باشد، مانند ابلیشن یا کاشت دستگاه پیسمیکر، هزینهها بالاتر خواهد بود و بسته به کلینیک و تجهیزات مورد استفاده متغیر است.
علاوه بر آن، هزینه ویزیت متخصص قلب و عروق، آزمایشها و پیگیریهای بعدی نیز به مجموع هزینه درمان اضافه میشود.
برای کاهش نگرانی از هزینهها، بسیاری از کلینیکها امکان پرداخت مرحلهای یا استفاده از بیمههای درمانی را فراهم کردهاند.
مشورت با پزشک و برنامهریزی دقیق درمان به شما کمک میکند تا بهترین نتیجه درمانی را با هزینه منطقی و مدیریت شده دریافت کنید.
سوالات متداول
آریتمی قلبی یکی از مشکلات شایع قلبی است که بسیاری از افراد درباره آن سوال دارند.
در ادامه رایجترین پرسشها و پاسخهای آنها ارائه شده است.
آیا آریتمی قلبی خطرناک است؟
بستگی به نوع و شدت آریتمی دارد. برخی آریتمیها بدون علامت و کمخطر هستند، اما برخی دیگر میتوانند منجر به ایست قلبی، سکته یا نارسایی قلبی شوند و نیازمند پیگیری پزشکی فوری هستند.
علائم آریتمی قلبی چیست؟
از شایعترین علائم میتوان به تپش قلب سریع یا نامنظم، سرگیجه، خستگی مفرط، درد قفسه سینه و تنگی نفس اشاره کرد.
چه روشهایی برای تشخیص آریتمی وجود دارد؟
روشهای رایج شامل نوار قلب (ECG)، هولتر مانیتورینگ، تست ورزش و اکوکاردیوگرافی هستند.
آیا درمان آریتمی حتماً دارویی است؟
خیر، درمان میتواند شامل دارو درمانی، تغییر سبک زندگی، کاردیورژن الکتریکی یا ابلیشن کاتتر باشد.
چند وقت یکبار باید بررسی و پیگیری انجام شود؟
پیگیری منظم با متخصص قلب و عروق بر اساس نوع آریتمی و پاسخ به درمان تعیین میشود.